Gaziantep İlçeleri

Gaziantep tarihinin oluşumunda ve niteliğinde yer unsurunun önemi büyüktür. Bölgenin, ilk uygarlıklarının doğduğu, Mezopotomva ve Akdeniz arasında bulunuşu güneyden ve Akdeniz'den doğuya, kuzeye ve batıya giden yolların kavşağında oluşu, uygarlık tarihine ve bugüne yön vermiştir. Bu nedenle Gaziantep tarih öncesi çağlardan beri insan topluluklarına yerleşme sahası ve uğrak yeri olmuştur. Tarihi İpek Yolunun da buradan geçmiş olması ilin önemini ve canlılığını devamlı olarak korumasını sağlamıştır. Gaziantep'in tarih devirleri Kalkolitik, Paleolitik, Neolitik dönemler, Tunç Çağı, Hitit, Med, Asur, Pers, İskender, Selefkoslar, Roma ve Bizans, İslam-Arap ve İslam-Türk devirleri olarak sıralanabilir. Bu dönemlerin izlerini günümüzde de açık bir şekilde görmek mümkündür. Ayıntap olarak bilinen eski kent, bugünkü Gaziantep'in 12 km. kuzeybatısında Dülük Köyü ile Karahöyük Köyü arasındadır. Yapılan arkeolojik araştırmalarda taş, kalkolitik ve bakır dönemlerine ait kalıntılara rastlanmış olması yörenin Anadolu'nun ilk yerleşim alanlarından birisi olduğunu göstermektedir. Bir süre Babil İmparatorluğu`nun egemenliği altında kalan Gaziantep, M.Ö. 1700 yıllarında Hitit Devleti'nin bir kenti olmuştur. "Dülük" şehri ise Hititlerin önemli bir dini merkezi olduğundan ayrı bir önem taşımaktadır. Gaziantep ve çevresi M.Ö. 700-546 yılları arasında Asur, Med ve Pers İmparatorluklarının yönetimine girmiştir. Büyük İskender'in Pers Devletini yıkmasından sonra Romalılar'ın, M.S. 636 yılına kadar da Bizanslılar'ın egemenliği altında kalmıştır. Gaziantep, Kahramanmaraş'tan Halep'e, Birecik'ten Akdeniz kıyılarına ve Diyarbakır'dan İskenderun'a giden ana yollar üzerinde bulunduğundan, her dönemin kültür ve ticaret merkezi olma özelliğini korumuştur.

Nizip Gaziantep’in merkez ile Nizip yaklaşık 45 km uzaklıktadır. 1517 yılında bölge Osmanlı himayesine girmiştir. Nizip yöresinin tarihi M.Ö. 3000 yılına kadar dayanmaktadır. Arkeolojik açıdan önemli kazı çalışmaları bölge sınırları içerisinde yapılmaya devam etmektedir. Belkıs/Zeugma Antik Kenti, Nizip’in merkezine yaklaşık 10 km uzaklıktadır. Bizans Dönemi’nde yapılmış olan Nizip Fevkani Kilisesi yörenin merkezindedir. Karpuzatan Mesire Yeri bölgede piknik yapılabilecek alanlardan biridir.

Şahinbey Şahinbey İlçesi adını Antep savunması sırasında şehit düşen Komutan Sait Şahinbey’den almıştır. Gaziantep’in güneyindeki ilçede küçük çaplı sanayicilik faaliyeti bulunmaktadır. Gıda, dokuma ve temizlikle alakalı çok sayıda atölyenin bulunduğu bölge Gaziantep’in alışveriş merkezidir.

Şehitkamil Şehitkamil adı, 12 yaşlarında şehit edilen Mehmet Kamil’den dolayı ilçeye verilmiştir. Gaziantep’in en merkezi yeridir. Birçok tarihi ve turistik faaliyet de bölgede gerçekleşmektedir. Sanayi kuruluşlarının çoğunluğu ile kara ve demir yolu ulaşım ağı yine bölge içerisindedir. İlçenin en önemli akarsuyu Allaben Deresi’dir. 67 köyü bulunmaktadır. Bölgede turistik ve ticari faaliyetler geçim kaynağının temelini oluşturmaktadır.

Karkamış Karkamış, Gaziantep’in merkezine yaklaşık 74 km uzaklıktadır. Merkez bucağına bağlı toplamda 36 köy bulunmaktadır. Karkamış’ın topraklarını Fırat Nehri sulamaktadır. Türkiye ile Suriye arasında sınır bölgelerinden biridir. Arkeolojik açıdan önem taşıyan Karkamış Harabeleri bölge içerisinde yer almaktadır. Sınır güvenliği için tarihi öneme sahip harabelere gidiş sınırlıdır. Bölgede bir de 10 tane höyük bulunmaktadır. Yöresel yemeklerin yapıldığı lokanta ve otantik restoranlar bölge sınırları içerisindedir.

Nurdağı Nurdağı, Gaziantep’in merkezine yaklaşık 70 km uzaklıktadır. Nurdağı’nın doğu tarafında Hurşit Dağları, batı ve güney tarafında ise Amanoslar ile Nurdağları yer alır. Bölge, tarihi ve turistik açıdan zengindir. Hz. Ökkeş Türbesi, Nurdağı’na inanç turizmi amacıyla gidilebilecek yerlerdendir. Doğal güzelliklerle çevrili bölgede doğa ile baş başa kalınma imkanı vardır. Nurdağı’nda yaşayan yerel halkın geçimi tarım ve hayvancılıktan karşılanmaktadır.

Oğuzeli Oğuzeli, Gaziantep’in güneydoğu tarafındadır ve Suriye ile komşudur. Merkez bucağına bağlı toplamda 27, Elbeyli Bucağı’na bağlı toplamda 20 ve Doğanpınar Bucağı’na bağlı toplamda 41 köy bulunmaktadır. Tilbaşar Ovası Oğuzeli’nin topraklarının bulunduğu yer olup, bölgenin su kaynağını Sancır Suyu ile Balık Suyu oluşturmaktadır. Tarıma dayalı ekonomisi olan bölgede ayrıca yaygın şekilde sınır ticareti yapılmaktadır.

Araban Araban’ın merkez bucağına bağlı toplamda 38 köyü vardır. Batı tarafında Kartal Dağları bulunmaktadır. Fırat Irmağı ile Karasu Çayı, Araban’ın su ihtiyacını karşılamaktadır. İlçenin orta kesiminde Araban Ovası yer almaktadır. Gaziantep’in merkezine yaklaşık 64 km uzaklıkta olan Araban’da zeytin ve fıstık ağaçları yaygındır. Araban’ın merkezi kısmı Karasu Çayı’nın iki tarafına kuruludur.

Yavuzeli Yavuzeli, Gaziantep’in merkezine yaklaşık 37 km uzaklıktadır. Gaziantep ile Adıyaman arasındaki kara yolu üzerindedir. Merkez bucağına bağlı toplamda 30 köyü vardır. Bozatlı Deresi bölgenin temel su kaynağıdır. Tarihi önemi bulunan Rumkale, Şair Aziz Nerses Kilisesi ve Barşavma Manastırı Yavuzeli sınırları içerisindedir. Hıristiyan alemi için en önemli yerlerden biri olan Rumkale’de Hz. İsa’nın havarilerinden olan Yohanna, İncil’i kaleme almıştır. Birecik Baraj Gölü ve Mavi Baraj Gölü Yavuzeli’nin doğal güzelliklerinden bazılarıdır.

İslâhiye İslâhiye, Gaziantep’in merkezine yaklaşık 88 km uzaklıktadır. Eski yerleşim yerlerinden biri olan İslahiye’nin batısında Amanos Dağları, doğusunda Kartal Dağı bulunmaktadır. Dağların orta tarafında ise İslâhiye Ovası yer almaktadır. Tarım için oldukça elverişlidir. Karaçay, ilçenin su ihtiyacını karşılamaktadır. Karaçay üzerine Tahtaköprü Barajı kuruludur. İslahiye’nin merkezi Gavur Dağı’nın eteklerindedir. Dağlık kesimde hayvancılık ve ormancılık faaliyetleri temel geçim kaynaklarından bazılarıdır.